Yazar: Jeoloji Yüksek Mühendisi Fatih ÜÇGÜN – BCD Mühendislik – Jeotermal.com – fatih@jeotermal.com
Çin son günlerde çok önemli bir projeyi hayata geçirdiğini duyurdu. Bu gelişme jeotermal sektörü için çok önemli bir gelişme. Çin jeotermal enerji teknolojilerinde yeni bir dönemin kapısını aralayabilecek kritik bir projeyi devreye aldı.
Peki nedir bu proje? Henan eyaletine bağlı Zhengzhou kentinde başlatılan sistem, dünyada ilk kez süperkritik karbondioksiti (sCO₂) jeotermal ısı taşıyıcı akışkan olarak kullanıyor.
China Huaneng Group tarafından geliştirilen proje, klasik jeotermal sistemlerden farklı olarak yer altından ısıyı su yerine CO₂ ile taşıyor. Yaklaşık 2.500 metre derinliğe inen kuyulara enjekte edilen CO₂, süperkritik faza geçerek kayaç içindeki çatlaklardan hızla ilerliyor ve yer altındaki ısıyı yüzeye taşıyor.
Yeni nesil çalışma akışkanı: CO₂
Süperkritik CO₂, ne gaz ne de sıvı özelliklerine tam olarak uyan özel bir fazda bulunuyor. Bu durum, akışkanın hem yüksek yoğunluklu enerji taşımasını hem de düşük sürtünme ile hareket etmesini sağlıyor.
Bu özellikler sayesinde sistem:
- Daha düşük pompalama enerjisi
- Daha hızlı ısı transferi
- Daha yüksek akış verimliliği
sunabiliyor.
Uzmanlara göre bu yaklaşım, özellikle düşük geçirgenlikli Enhanced Geothermal Systems (EGS) sahalarında önemli bir avantaj sağlayabilir.
Verimlilik artışı dikkat çekiyor
İlk saha verilerine göre sistem:
- Yaklaşık %20 daha yüksek ısı çekim kapasitesi
- %10’a varan enerji tasarrufu
potansiyeli sunuyor. Bu değerler, özellikle büyük ölçekli bölgesel ısıtma sistemleri açısından kritik bir eşik olarak değerlendiriliyor.
Karbon yönetimi açısından çift fayda
Sistem yalnızca enerji üretmiyor, aynı zamanda karbon yönetimi açısından da önemli bir potansiyel taşıyor. Kapalı devre yapısı sayesinde CO₂ atmosfer yerine yer altı sisteminde dolaştırılıyor.
Bu durum, gelecekte jeotermal enerji ile karbon yakalama ve depolama (CCS) teknolojilerinin birleşebileceği yeni bir modelin öncüsü olarak görülüyor.
Jeotermal sektör için ne anlama geliyor?
Uzmanlara göre Çin’in bu adımı üç kritik sonucu beraberinde getirebilir:
- EGS teknolojilerinin hızlanması
- Su bağımlılığının azalması
- Jeotermalin “baz yük” enerji kaynağı olarak güçlenmesi
Özellikle yapay zekâ veri merkezleri ve 7/24 enerji ihtiyacı olan endüstriler için bu tür sistemler gelecekte stratejik hale gelebilir.
Türkiye açısından potansiyel
Türkiye’nin Batı Anadolu’daki yüksek entalpili jeotermal sahaları, bu tür ileri sistemler için potansiyel taşıyor. Özellikle derin rezervuarlar ve EGS uyumlu sahalar, uzun vadede süperkritik CO₂ tabanlı teknolojilerin test edilebileceği alanlar arasında gösteriliyor.
Kaynaklar;
China Energy News Service. (2026, May 19). China starts first geothermal project using supercritical carbon dioxide carbon technology. ECNS. https://www.ecns.cn/china/2026-05-19/detail-ihfesqqe9515170.shtml
China Global Television Network (CGTN). (2026, May 19). China launches first supercritical CO₂ geothermal heating project. https://news.cgtn.com/news/2026-05-19/China-launches-first-supercritical-CO2-geothermal-heating-project-1NgFBbFwJ6E/index.html
Bastille Post. (2026, May 19). China launches first supercritical CO₂ geothermal heating project. https://www.bastillepost.com/global/article/5867225-china-launches-first-supercritical-co2-geothermal-heating-project
Gasworld. (2026). China launches first geothermal project using supercritical CO₂ to boost efficiency. https://www.gasworld.com/story/china-launches-first-geothermal-project-using-supercritical-co2-to-boost-efficiency/2249788.article
Energy Market Price. (2026). China commissions first geothermal heating plant using supercritical CO₂. https://www.energymarketprice.com/home/en/news/1179468
Seetao Energy News. (2026). China’s first geothermal carbon dioxide heat extraction project officially landed. https://www.seetaoe.com/details/265875.html